Tu powstawał Uniwersytet

W ramach projektu “Tu powstał Uniwersytet” planowany jest cykl wydarzeń, które mają na celu upowszechnienie wiedzy o akademickiej historii Poznania. Projekt jest częścią obchodów stulecia powstania Uniwersytetu Poznańskiego, pierwszego ośrodka edukacji wyższej w Poznaniu. Cele przedsięwzięcia to zwiększenie wiedzy społeczeństwa o akademickich historiach Poznania oraz przypomnienie roli, jaką odegrało Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk w założeniu uniwersytetu.

Projekt opiera się na trzech filarach. Pierwszy z nich to Akademia Lubrańskiego założona w 1519 roku przez poznańskiego biskupa, Jana Lubrańskiego. Była to pierwsza w Polsce nowoczesna szkoła humanistyczna. Drugim filarem jest Kolegium Jezuickie, które powstało w 1573 roku z inicjatywy jezuitów sprowadzonych do Poznania przez biskupa Adama Konarskiego, jednego z absolwentów Akademii Lubrańskiego. Pierwszym rektorem uczelni był Jakub Wujek. W 1611 roku Kolegium Jezuickie na krótko uzyskało status uniwersytetu z prawem nadawania doktoratów. Trzeci filar to założone w 1857 roku Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, które w okresie zaborów pełniło na ziemiach wielkopolskich rolę uniwersytetu. Celem działania towarzystwa było prowadzenie badań, wspieranie działalności naukowej oraz kultywowanie polskiej kultury w zaborze pruskim.

Jan Matejko, Założenie Akademii Lubrańskiego, 1886
Ze zbiorów PTPN, obecnie depozyt w Muzeum Narodowym w Poznaniu

Członkom PTPN od początku działalności przyświecała idea utworzenia uniwersytetu w Poznaniu. Ich dążenia zakończyły się powodzeniem po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. W 1919 roku założono Uniwersytet Poznański, którego spadkobiercami są dzisiaj Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Uniwersytet Medyczny, Uniwersytet Przyrodniczy oraz Akademia Wychowania Fizycznego.

W ramach projektu zaplanowano wystawy i seminaria dotyczące osobno każdego z wymienionych trzech filarów. Udział w wydarzeniach będzie bezpłatny, a projekt jest adresowany do wszystkich mieszkańców Poznania oraz osób, które przyjadą do stolicy Wielkopolski na obchody setnej rocznicy założenia Uniwersytetu Poznańskiego.

Uniwersytet Poznański ok. 1919 roku
(z kolekcji ikonograficznej PTPN)